ผลของขนาดยาลิโดเคนภายในช่องท้องต่อการบรรเทาความปวดระหว่างการทำหมันหลังคลอดด้วยการผ่าตัดเปิดช่องท้องขนาดเล็ก: การทดลองแบบสุ่มสามกลุ่มและมีกลุ่มควบคุม
สมปราชญ์ ชินวานิชย์เจริญ*, เมธา ทรงธรรมวัฒน์, พัชรินทร์ นภามาศ, เอื้อมพร สุ่มมาตย์, ศรีสุดา ทรงธรรมวัฒน์
กลุ่มงานสูตินรีเวช โรงพยาบาลอุดรธานี 33 ถ.เพาะนิยม ต.หมากแข้ง อ.เมือง จ.อุดรธานี 41000
บทคัดย่อ
วัตถุประสงค์: เพื่อประเมินประสิทธิผลของลิโดเคนภายในช่องท้องขนาด 50 มิลลิกรัม และ 100 มิลลิกรัม
เปรียบเทียบกับยาหลอก ในการลดความปวดระหว่างการทำหมันหลังคลอดด้วยวิธี mini-laparotomy
วิธีการศึกษา: การศึกษานี้เป็นการทดลองแบบสุ่ม ปกปิดสองฝ่าย ในสตรีหลังคลอดจำนวน 102 ราย ซึ่งได้รับ
การจัดสรรอย่างเท่าเทียมให้ได้รับการหยอดน้ำเกลือปกติ (ยาหลอก) ปริมาตร 20 มิลลิลิตร หรือลิโดเคน ขนาด 50 มิลลิกรัม ปริมาตร 20 มิลลิลิตร หรือ ลิโดเคนขนาด 100 มิลลิกรัม ปริมาตร 20 มิลลิลิตร ภายในช่องท้อง (ระหว่างเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2567 – กรกฎาคม พ.ศ. 2568) ผู้เข้าร่วมทุกคนได้รับมอร์ฟีนเข้ากล้ามขนาด 10 มิลลิกรัม ก่อนผ่าตัด 30 นาที และยาชาเฉพาะที่ลิโดเคน 1% ผสม Epinephrine ปริมาตร 15 มิลลิลิตร การประเมินความปวดในระหว่างการผ่าตัด 4 ช่วงเวลา วิเคราะห์โดยใช้แบบจำลองเชิงเส้นผสม (linear mixed-effects model) ซึ่งกำหนดตัวสกัดแบบสุ่มรายบุคคล
ผลการศึกษา: มีสตรี 96 รายที่เข้าร่วมการศึกษาครบถ้วน (กลุ่ม 100 มก. = 33 ราย, 50 มก. = 34 ราย,
กลุ่มยาหลอก = 29 ราย) ลักษณะพื้นฐานของกลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ อายุและดัชนีมวลกาย มีความใกล้เคียงกันระหว่างทั้งสามกลุ่ม ความปวดที่วัดได้ 1 นาทีหลังการหยอดยาไม่แตกต่างกัน (p = 0.395) เมื่อเปรียบเทียบกับยาหลอก พบค่าความ
แตกต่างเฉลี่ย (ยาหลอก – ลิโดเคน) ของคะแนนปวด NRS (95% CI) เท่ากับ +1.43 (0.08–2.78) และ +3.11 (1.75–4.48) ในช่วงการผูกท่อนำไข่ข้างแรก, +2.27 (0.91–3.62) และ +4.60 (3.23–5.96) ในช่วงผูกท่อน้ำไข่ข้างที่สอง, และ +1.71 (0.35–3.06) และ +3.39 (2.03–4.75) หลังการเย็บปิดแผล สำหรับลิโดเคนขนาด 50 มก. และ 100 มก. ตามลำดับ (ทุกค่าp < 0.05) กลุ่มที่ได้รับลิโดเคน 100 มก. มีคะแนนปวดต่ำกว่ากลุ่มที่ได้รับลิโดเคน 50 มก. อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p ≤ 0.03) ผู้เข้าร่วม 4 ราย ร้อยละ 4.17 รายงานอาการเวียนศีรษะเล็กน้อยโดยไม่มีเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์รุนแรง
สรุป: การหยอดลิโดเคนเข้าช่องท้องขนาด 50 มก. และ 100 มก. สามารถลดความปวดระหว่างผ่าตัดได้อย่าง
มีนัยสำคัญเมื่อเทียบกับยาหลอก โดยขนาด 100 มก. ให้ผลบรรเทาปวดสูงสุด
 
ที่มา
วารสารการแพทย์โรงพยาบาลอุดรธานี ปี 2569, January-April ปีที่: 34 ฉบับที่ 1 หน้า 1-13
คำสำคัญ
Lidocaine, Randomized controlled trial, ลิโดเคน, การจัดการความปวด, pain management, การทำหมันหลังคลอด, mini-laparotomy, postpartum sterilization, การผ่าตัดเปิดช่องท้องขนาดเล็ก, การทดลองแบบสุ่มสามกลุ่มและมีกลุ่มควบคุม