คุณภาพชีวิตและปัจจัยที่สัมพันธ์ในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังระยะสุดท้ายที่รับบริการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม: การศึกษาภาคตัดขวาง ณ โรงพยาบาลชุมชนแห่งหนึ่งในจังหวัดนครปฐม
พีรยศ ภมรศิลป์ธรรม, วิฑูร อุปนิกธาติพงษ์, วรัญญา อนุตธโต, ปารณีย์ มีแต้ม, สุรวุฒิ วัฒนา, ศรีสมบัติ นวนพรัตน์สกุล*สาขาวิชาชีวการแพทย์และสารสนเทศศาสตร์สุขภาพ คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร วิทยาเขตพระราชวังสนามจันทร์ จังหวัดนครปฐม 73000
บทคัดย่อ
วัตถุประสงค์: 1) ประเมินคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังระยะสุดท้าย และ 2) ค้นหาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อคุณภาพชีวิต ในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังระยะสุดท้าย ที่มารับบริการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม ณ โรงพยาบาลประจำอำเภอ จังหวัดนครปฐม วิธีการศึกษา: การศึกษาเชิงพรรณนาแบบภาคตัดขวาง ในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังระยะสุดท้าย จานวน 92 ราย ที่มารับบริการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียมที่โรงพยาบาล เก็บข้อมูลประวัติการรักษาพยาบาลที่โรงพยาบาลผ่านระบบสารสนเทศของโรงพยาบาล และสัมภาษณ์ผู้ป่วยผ่านแบบสอบถามข้อมูลเบื้องต้นและชุดคาถาม SF-36 ในการประเมินคุณภาพชีวิตทั้ง 8 มิติ ผลการศึกษา : คุณภาพชีวิตในแต่ละมิติมีค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ดังต่อไปนี้ การทางานเชิงกายภาพ (17.87 ± 5.97) บทบาททางกายภาพ (4.95 ± 1.43) ความเจ็บปวดทางกาย (8.22 ± 2.51) สุขภาพทั่วไป (14.78 ± 4.76) ความมีชีวิตชีวา (15.19 ± 3.65) การทางานด้านสังคม (7.46 ± 1.88) บทบาทด้านอารมณ์ (3.87 ± 1.22) และสุขภาพจิต (21.66 ± 4.74) ตามลาดับ สอดคล้องกับการศึกษาอื่นๆ และพบความสัมพันธ์ระหว่างคุณภาพชีวิตบางด้านกับประวัติการการรักษาหรือสถานะของผู้ป่วยในบางประเด็น ได้แก่ รายได้ การได้รับยาช่วยเพิ่มเม็ดเลือดแดง การศึกษา การมีผู้ดูแล และผลตรวจทางห้องปฏิบัติการภาวะโลหิตจาง (TIBC) สรุป: ผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังที่ได้รับการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม ณ โรงพยาบาลมีคุณภาพชีวิตต่ำกว่าบุคคลทั่วไป ควรให้ความสนใจในเรื่องบทบาทเชิงกายภาพ และความมีชีวิตชีวาที่จะช่วยส่งเสริมให้ผู้ป่วยมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น นอกจากนี้การให้ความรู้เกี่ยวกับสภาวะโรค ค่าใช้จ่าย การได้รับยาช่วยเพิ่มเม็ดเลือดแดงที่เหมาะสมและติดตามผลทางห้องปฏิบัติการที่สำคัญ อาจช่วยปรับปรุงคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยให้ดีขึ้น
ที่มา
ไทยเภสัชศาสตร์และวิทยาการสุขภาพ (ศรีนครินทรวิโรฒเภสัชสาร) ปี 2568, October-December
ปีที่: 20 ฉบับที่ 4 หน้า 380-387
คำสำคัญ
Hemodialysis, คุณภาพชีวิต, คุณภาพชี่วิต, โรคไตเรื้อรัง, chronic kidney disease; quality of life, เครื่องไตเทียม


