การศึกษาเปรียบเทียบผลการรักษา อาการปวด หลังผ่าตัดรักษากระดูกข้อเท้าหัก ระหว่างกลุ่มที่ใช้การระงับความรู้สึกทางช่องไขสันหลังร่วมกับการระงับความรู้สึกทางข้อพับ หรือการระงับความรู้สึกทางช่องไขสันหลัง ร่วมกับการฉีดยาระงับปวดทางผิวหนัง: การทดลองสุ่มแบบมีกลุ่มควบคุม
ปริญญา มณีประสพโชค, อดิเทพ สันติโชติวงศ์*, วัลยา หอมสุวรรณ์, สุรศักดิ์ อิ่มเอี่ยม
ภาควิชาออร์โธปิดิกส์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา
บทคัดย่อ
ที่มาของปัญหา: การควบคุมอาการปวดหลังผ่าตัดกระดูกข้อเท้าหักมีความสำคัญต่อการฟื้นฟูของผู้ป่วย วิธีการใช้ยา Opioid อาจเกิดผลข้างเคียงที่ไม่พึงประสงค์ การศึกษาเปรียบเทียบนี้จึงมุ่งเน้นหาวิธีที่มีประสิทธิภาพในการลดอาการปวดหลังการผ่าตัด โดยลดการใช้ยา Opioid
วัตถุประสงค์: เพื่อเปรียบเทียบการลดอาการปวดและระยะเวลาการนอนโรงพยาบาลในผู้ป่วยกระดูกข้อเท้าหัก ที่ได้รับการระงับความรู้สึกทางช่องไขสันหลังร่วมกับการระงับความรู้สึกทางข้อพับ กับการฉีดยาระงับปวดผ่านผิวหนัง
วิธีการศึกษา: การทดลองสุ่มแบบมีกลุ่มควบคุมในผู้ป่วยกระดูกข้อเท้าหักชนิดตาตุ่มสองด้านจำนวน 76 ราย โดยแบ่งเป็นกลุ่มการระงับความรู้สึกทางข้อพับ (n=38) และกลุ่มฉีดยาระงับปวดผ่านผิวหนัง (n=38) ประเมินอาการปวดด้วย Visual Analogue Scale (VAS) ระยะเวลาการนอนโรงพยาบาล ปริมาณการใช้ยา Opioid และผลการทำงานของเท้าและข้อเท้า (FAAM) รวมทั้งการวิเคราะห์ถดถอยหลายระดับใช้ประเมินแนวโน้มการลดระดับการปวดเฉลี่ยหลายระดับ
ผลการศึกษา: กลุ่มฉีดยาระงับปวดผ่านผิวหนังมีอาการปวดน้อยลงอย่างมีนัยสำคัญที่ 24 และ 48 ชั่วโมงหลังผ่าตัด (p<0.001) มีระยะเวลาการนอนโรงพยาบาลสั้นกว่า (61.9 ชั่วโมง เทียบกับ 66 ชั่วโมง, p=0.007) มีระยะเวลาก่อนลงมีดสั้นกว่า 16.8 นาที เทียบกับ 30.9 นาที (p<0.001) การวิเคราะห์ถดถอยพบแนวโน้มการลดอาการปวดเฉลี่ยหลายระดับที่ดีกว่าในกลุ่มฉีดยาระงับปวดทางผิวหนัง (-0.29 หน่วย/ครั้ง, p=0.06) แม้ยังไม่ถึงเกณฑ์นัยสำคัญทางสถิติ ไม่มีความแตกต่างในปริมาณการใช้ยา Opioid และผลการทำงานของเท้าและข้อเท้า (FAAM) ที่ระยะเวลา 6 เดือน
สรุป: การฉีดยาระงับปวดผ่านผิวหนังร่วมกับการระงับความรู้สึกทางช่องไขสันหลังให้ผลลดอาการปวดหลังผ่าตัดได้ดีกว่า ลดระยะเวลาก่อนลงมีด และลดเวลานอนโรงพยาบาลเมื่อเทียบกับการระงับความรู้สึกทางข้อพับ โดยไม่เพิ่มภาวะแทรกซ้อน
 
 
 
ที่มา
วารสารศูนย์การศึกษาแพทยศาสตร์คลินิก โรงพยาบาลพระปกเกล้า ปี 2568, January-March ปีที่: 42 ฉบับที่ 1 หน้า 7-16
คำสำคัญ
Spinal anesthesia, ankle fracture, popliteal block, subcutaneous analgesia, กระดูกข้อเท้าหัก, การระงับความรู้สึกทางข้อพับ, การระงับความรู้สึกทางช่องไขสันหลัง, การฉีดยาระงับปวด